Historia

   I.          Spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce oraz regionie cieszyńskim.

 

 

1.      Zarys historyczny i powstanie spółdzielczości mieszkaniowej.

 

Kolebką liczącej już blisko dwa wieki spółdzielczości jest Anglia. Już na początku XIX wieku zaczęły tam powstawać pierwsze spółdzielnie budowlane. Przyjmowały one formę spółek akcyjnych lub klubów z bardzo wysokimi udziałami. Pierwsza ustawa o spółdzielniach budowlanych wydana została w Anglii w 1836 roku.

 Następnie ruch ten zaczął się przenosić do innych krajów, przede wszystkim do Szwajcarii, Stanów Zjednoczonych i Niemiec. W związku ze znacznym skupieniem ludności w miastach i centrach fabrycznych coraz ważniejszym zagadnieniem społecznym stawała się sprawa mieszkaniowa. Spółdzielnie budowlane bardzo prężnie rozwijały się w Ameryce Północnej, gdzie w 1831 roku na przedmieściach Filadelfii powstała pierwsza z nich.

Po upływie kilkudziesięciu lat w roku 1892 funkcjonowało już 5 838 spółdzielni budowlanych, które zrzeszały 1 745 725 członków.

  

W drugiej połowie XIX wieku spółdzielnie budowlane zaczęły również powstawać  w Niemczech. Były one po raz pierwszy przedmiotem obrad na zjeździe powszechnego związku niemieckich spółdzielni zarobkowych i gospodarczych w Szczecinie w roku 1865. Została tam podjęta uchwała, której treść mówiła że brakowi mieszkań robotniczych mogą zaradzić spółdzielnie budowlane oparte na samopomocy. Ich zadaniem miało być budowanie osobnych domków dla każdej rodziny i odsprzedawanie je członkom na wyłączną własność za sumę amortyzowaną terminowymi spłatami rozłożonymi na szereg rat.

W 1864 roku w Hamburgu powstała pierwsza spółdzielnia budowlana w Niemczech. Po upływie kilku lat narodziło się  ponad 70 innych. Jednak niestabilna gospodarka i kryzys przemysłowy w roku 1873 spowodowały ich upadek. Ponowne ożywienie nastąpiło dopiero w 1888 roku po zmianie ustawy spółdzielczej, która dopuszczała odpowiedzialność ograniczoną. Wówczas powstała pierwsza na ziemiach polskich Spółdzielnia Budowlana „POMOC” w Poznaniu (1890 rok).   

 System oddawania domków na wyłączność, zalecany na zjeździe w Szczecinie, nie rozwiązał problemu mieszkań urzędniczych i robotniczych. Pojawiła się więc tendencja do wprowadzenia nowego typu spółdzielczości tak zwanego mieszkaniowego.

Domy, które zostały wybudowane w tym systemie stanowiły własność spółdzielni mieszkaniowej, a członkowie otrzymywali mieszkania jako lokatorzy. Spółdzielnie takie zaczęto budować głównie w wielkich miastach, gdzie powstawały one ze względów oszczędnościowych, co było powodem podejmowania decyzji o budownictwie wielorodzinnym.

Najstarszą tego typu spółdzielnią jest znajdująca się na Górnym Śląsku Chorzowska Spółdzielnia Mieszkaniowa, która powstała w roku 1908.

Początek XX wieku był również początkiem powstania kolejnych spółdzielni na ziemiach polskich a mianowicie w Bydgoszczy, Gnieźnie, Grudziądzu, Inowrocławiu, Bielsku                i Katowicach. 

 

W Bielsku założono  pierwszą niemiecką spółdzielnie już w roku 1906 a w Katowicach i Cieszynie niemieccy urzędnicy powołali swój Wohnungsbauverein  około trzech lat później.

W Polsce pod koniec dwudziestolecia międzywojennego było 261 spółdzielni budowlano - mieszkaniowych w tym znaczną część bo aż 194 stanowiły spółdzielnie budowlano - mieszkaniowe a 67 spółdzielnie mieszkaniowe (lokatorskie).

„Rozwój spółdzielczości mieszkaniowej w Polsce przerwała II wojna światowa; spółdzielnie mieszkaniowe zaczęły masowo powstawać po październiku 1956 r.”[1]

 

Zmiany polityczno - ustrojowe zapoczątkowane w roku 1945 przyniosły także reformę w sektorze mieszkaniowym. Kierując się nową ideologią mieszkanie miało stać się dobrem socjalnym, którego dostępność nie będzie ograniczona barierami materialnymi. Stwierdzono, że tylko państwo może zapewnić skuteczną realizację egalitaryzmu mieszkaniowego. Konsekwencją powyższych założeń było ograniczenie możliwości rozwoju spółdzielni mieszkaniowych. Sytuacja społeczno - gospodarcza i ogólne warunki makroekonomiczne szybko ujawniły niezdolność państwa do zapewnienia wszystkim obywatelom „darmowych’ mieszkań.

Realizacja idei przez aktywne działania i wspólny wysiłek zainteresowanych obywateli aby umożliwić, bez osiągnięcia zysku, zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodzin średnio sytuowanych materialnie miała bardzo ograniczony zasięg społeczny i gospodarczy. Spółdzielczość mieszkaniowa w Polsce była ruchem elitarnym, który nie przekroczył 1% całego zasobu mieszkaniowego. Ważniejszy dla tego okresu był praktyczny i teoretyczny dorobek spółdzielczości mieszkaniowej w powiększaniu koncepcji osiedla społecznego, a także standardu mieszkania społecznie najpotrzebniejszego. Już w tamtym czasie ujawnił się podział wewnętrzny spółdzielczości mieszkaniowej, według cenzusu materialnego członków na spółdzielnie lokatorskie oraz spółdzielnie własnościowe (budowlano - mieszkaniowe).

„Spółdzielnie lokatorskie, które przyjmowały formę własności gruntowej, były instytucjami długotrwałymi. Istniały one tak długo, aż jakiś czynnik zewnętrzny nie doprowadził ich do upadku.”[2]  Ważna była dla nich wspólnota ideowa, która łączyła zrzeszonych w nich członków z całym ruchem spółdzielczym lub z jego poszczególnymi nurtami.

„Istnienie spółdzielni budowlano - mieszkaniowych było na ogół ograniczone w czasie, gdyż po wybudowaniu mieszkań spółdzielnie te najczęściej rozwiązywały się lub przyjmowały inne funkcje (np. administracja budynków) różniące się od ich funkcji pierwotnych (budowa budynków mieszkalnych)”.[3] 

„Dopiero przełom polityczny lat 1945-1956  oraz przemiany społeczno - gospodarcze 1956/57 spowodowały ekspansję spółdzielczości mieszkaniowej”.[4]

 

Spółdzielnie mieszkaniowe przed 1939 r. miały na celu ochronę swoich członków przed wyzyskiem wynikającym z reguł gospodarki rynkowej, zaś od 1957 r. miały zaspokajać potrzeby mieszkaniowe swoich członków na warunkach finansowych mniej korzystnych niż ówcześnie obowiązujące w sektorze państwowym.

Polityka mieszkaniowa w latach 1956-1958 wtłoczyła spółdzielczość w ramy polityki mieszkaniowej państwa zaś potrzeby spółdzielców zostały podporządkowane interesom politycznym państwa. 

 

 W roku 1961 pojawiły się wyraźne zapowiedzi socjalistycznych przemian. Na obradującym w czerwcu  tego roku w Warszawie III Krajowym Zjeździe Spółdzielczości postanowiono, że co piąte zbudowane mieszkanie będzie spółdzielcze co oznaczało kolosalny wzrost zadań inwestycyjnych  i eksploatacyjnych. Znacznie poważniejsze konsekwencje miał obradujący  w 1964 roku IV Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, który uczynił ze spółdzielczości głównego inwestora budownictwa mieszkaniowego w miastach, gwałcąc podstawową zasadę dobrowolnego uczestnictwa w spółdzielni. Spółdzielnie miały stać się masowymi organizacjami, które umożliwiałyby ludziom nabycie własnego mieszkania. Wkrótce wszystkie podstawowe wartości i zasady ruchu spółdzielczego zostały w praktyce zanegowane. Fundamentalna zasada dobrowolnego uczestnictwa została zastąpiona przymusem przynależności  - „kto kandydatem czy członkiem spółdzielni nie był, szans na mieszkanie nie miał”.[5] Zignorowano zatem najważniejsze dla spółdzielczości wartości: równość i sprawiedliwość, które znajdowały swój wyraz między innymi w kolejności otrzymywania mieszkań.

Pogorszenie się sytuacji gospodarczej w kraju i atrakcyjność drenażu finansowego obywateli za pomocą spółdzielczego systemu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych spowodowały,      że od roku 1965 zadekretowano dominację spółdzielczości mieszkaniowej. W ten sposób przekroczona została rzeczywista społeczna przyswajalność spółdzielczej formy działania     w sektorze mieszkaniowym. Sztuczny rozwój spółdzielczości mieszkaniowej spowodował,  że w większości przypadków przynależności do spółdzielni wynikała ze swoistego „ przymusu ekonomicznego” narzuconego przez państwo, a nie z masowo odczuwalnej potrzeby działania w formie spółdzielczej, jak również akceptacji zasad spółdzielczych. Prowadzona przez państwo polityka mieszkaniowa cechowała się brakiem kompleksowości   i niespójnością wewnętrzną. Powiększając akumulację środków własnych obywateli na cele mieszkaniowe, w znacznej mierze za pośrednictwem spółdzielni mieszkaniowej, rozszerzano administracyjno - uznaniowy tryb rozdziału mieszkań.

W związku z prowadzoną przez państwo polityką członkowie spółdzielni pokrywając znaczną część kosztów budowy uzyskiwanych mieszkań oraz pełne koszty ich utrzymania stali się coraz liczniejszą grupą społeczną najbardziej zainteresowaną uporządkowaniem prawno - ekonomicznych podstaw polityki mieszkaniowej.

„W mieszkalnictwie polskim w drugiej połowie lat siedemdziesiątych zarysował się wyraźny kryzys”.[6] Istotną przyczyną była postawa władz państwowych w odniesieniu do spółdzielczości. Spółdzielcy zajęli jednoznaczne stanowisko, że spółdzielczość nie może zastępować państwa i realizować decyzji władz państwowych, musi natomiast realizować       i chronić interesy swoich członków.

 

Kolejne zmiany polityczno - ustrojowe państwa, zapoczątkowane w roku 1989 po raz kolejny przewartościowały zasady działania sektora mieszkaniowego. Kolejny raz uznano, że mieszkanie jest przede wszystkim towarem, którego dostępność powinna być uzależniona od zdolności zapłacenia ceny przez zainteresowanego obywatela. Postanowiono, że głównym regulatorem tego sektora mają być reguły wolnego rynku. Natomiast mieszkania powinny powszechnie stać się osobistą własnością obywateli. Konsekwencją tej reorganizacji było prawie całkowite wycofanie się państwa z finansowego wspomagania sektora mieszkaniowego.

W roku 1990 rozpoczęła się zmiana ustrojowa systemu społeczno - gospodarczego w Polsce, która przebiegała w bardzo trudnych warunkach wysokiej inflacji, recesji, rosnącego bezrobocia, znacznego zadłużenia państwa. Wprowadzane reformy zmieniły zasady udziału państwa w finansowaniu budownictwa mieszkaniowego. Jeszcze w roku 1992 na wspomaganie mieszkalnictwa kierowano 6,1% wydatków budżetu państwa, jednak  z upływem każdego następnego roku udział ten zmniejszał się i w 2007r. wyniósł 0,5%. Drastycznie zmniejszyła się ilość budowanych mieszkań, a z istniejących, aż 90% stanowią mieszkania własnościowe, natomiast budownictwo spółdzielczych mieszkań lokatorskich zostało zlikwidowane.   

Rok 1990 a w szczególności ustawa z dnia 20 stycznia 1990 roku o zmianach w organizacji     i działalności spółdzielczości zapoczątkowała okres schyłku spółdzielni mieszkaniowych. Z jednej strony państwo przestało sprzyjać rozwojowi spółdzielni mieszkaniowych, nie gwarantując żadnych środków pomocowych, z drugiej strony poprzez wprowadzone drastyczne zmiany w ustawodawstwie spółdzielczym zaczęto podejmować znaczące decyzje odnośnie dysponowania i zarządzania  majątkiem spółdzielców, bez ich zgody. Naruszając przez to podstawowy zapis w ustawie Prawo Spółdzielcze  „Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków”.[7]   

 

Radykalne zmiany w prawie spółdzielczym nastąpiły po wejściu w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Spółdzielniach Mieszkaniowych. Nowa ustawa wyróżnia trzy prawa do lokalu należącego do spółdzielni:

 

·      spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu jest to prawo niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców, nie podlega egzekucji. Może być ustanawiany       w stosunku do budynku, który jest własnością lub współwłasnością spółdzielni.

·      spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być ustanawiane do budynku który jest własnością lub współwłasnością spółdzielni. Jest ono prawem zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji oraz ma charakter ograniczonego prawa rzeczowego.

·      Prawo odrębnej własności lokalu można ustanowić na dwa różne sposoby. Pierwsze poprzez zawarcie umowy spółdzielni z członkiem o wybudowanie lokalu i ustanowienie jego odrębnej własności. Natomiast kolejny sposób polega na przekształceniu, czyli zawarcia z posiadaczem prawa spółdzielczego umowy   o przeniesienie własności lokalu. Prawo to wiąże się z prawem do gruntu.

Po wejściu w życie nowej ustawy sytuacja mieszkaniowa w Polsce znacznie się pogorszyła. Budownictwo mieszkaniowe z roku na rok malało, również w sektorze spółdzielni mieszkaniowych odnotowano spadek oddawanych lokali do użytku. (patrz tabela nr 1)

 

 

Tabela 1.  Ilość mieszkań spółdzielczych oddanych do użytku w Polsce,  w latach 1999-2008.

Lata	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008
Mieszkania oddane do użytku	10 696	9 937	12 954	8 625	5 453	4 573	3 740	3 917	3 654	3 071

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

 

W tabeli numer 1 przedstawiona została ilość oddanych mieszkań spółdzielczych na przełomie 10 lat. Zauważyć można, że w roku 2008 ilość oddawanych mieszkań spadła trzykrotnie w stosunku do 1999 roku. W 2001 roku występuje znaczny wzrost (12 954) lecz  w kolejnych latach następuje systematyczny spadek o kilkaset a nawet o kilkadziesiąt tysięcy  mieszkań. 

 

Głównymi przyczynami złej sytuacji mieszkaniowej w Polsce jest brak polityki mieszkaniowej, niskie wydatki budżetowe na sferę mieszkaniową oraz nie wywiązywanie się samorządów z konstytucyjnych obowiązków.

 

31 lipca 2007 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 2007 roku nowelizująca ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o niektórych innych ustawach. Wprowadziła szereg istotnych zmian o zasadniczym znaczeniu dla funkcjonowania spółdzielczości mieszkaniowej w Polsce. Do najistotniejszych należą;

 

·      uchylenie przepisów dotyczących ustanawiania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i do miejsca postojowego w garażu oraz wprowadzenia zakazu ustanawiania tego ograniczonego prawa rzeczowego po wejściu wyżej wymienionej ustawy,

·      określenie nowych zasad przekształcania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności lokalu – korzystne dla lokatorów.

Pomimo ciężkiej sytuacji w jakiej znalazły się Spółdzielnie Mieszkaniowe dysponowały największym zasobem mieszkaniowym w odniesieniu do innych form własności to jest mieszkań będących własnością gmin (mieszkania komunalne), Skarbu Państwa, zakładów pracy, towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz wspólnot mieszkaniowych. (przedstawia rysunek numer 1)    

 

 

Rysunek numer 1.

Źródło: WWW.stat,gov.pl

 

 

Na rysunku przedstawione zostały różne formy własności mieszkań w Polsce. Spośród mieszkań objętych badaniami najwięcej, bo 45,6% stanowią mieszkania będące własnością spółdzielni mieszkaniowych. W dalszej kolejności znajdują się mieszkania w budynkach wspólnotowych – 33,3%, mieszkania komunalne -16,8%, zakładowe – 2,3%, TBS-ów 1,0%   i Skarbu Państwa – 0,9%. Największy odsetek mieszkań spółdzielczych (w stosunku do ogółu w danej formie własności) odnotowano w województwie mazowieckim (16,7%) i śląskim (16,1%) natomiast najmniej w województwie opolskim (2,0%) i w lubuskim (2,1%).

 

Zmniejszenie się liczby zasobów mieszkaniowych pozostających w gestii poszczególnych form własności, spowodowane było sprzedażą mieszkań osobom fizycznym, jak również zwrotem ich dawnym właścicielom, bądź spadkobiercom oraz zmianą przeznaczenia mieszkania na cele usługowe, a także łączeniem małych mieszkań na większych.

W 2008 roku ilość oddanych do użytku  mieszkań spółdzielczych spadła o 16% w stosunku do roku  poprzedniego. 

 

 

2.      Spółdzielczość mieszkaniowa w powiecie cieszyńskim.

 

Powiat cieszyński położony jest w południowej części województwa śląskiego, przy granicy  z Republiką Czeską i Słowacją, zajmuje znaczny obszar Śląska Cieszyńskiego, czyli dawnych ziem Księstwa Cieszyńskiego. Powierzchnia powiatu wynosi 730,20 km², zamieszkuje go około 171 000 mieszkańców.

Powiat utworzony został w roku 1999 w ramach reformy administracyjnej, jego siedziba jest miasto Cieszyn.

W skład powiatu wchodzi dwanaście gmin; gminy miejskie: Cieszyn, Ustroń i Wisła, gminy miejsko - wiejskie: Skoczów i Strumień, gminy wiejskie: Brenna, Chybie, Dębowiec, Goleszów, Hażlach, Istebna, Zebrzydowice. [8]

 

 

Źródło: www.maptur.pl.

Ryc. 1.  Układ komunikacyjny powiatu cieszyńskiego.

 

Na terenie powiatu cieszyńskiego funkcjonuje siedem Spółdzielni Mieszkaniowych do których należą:

 

·      Spółdzielnia Mieszkaniowa „Cieszynianka” w Cieszynie

·       Spółdzielnia Mieszkaniowa „Liburnia” w Cieszynie

·      Górnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa w Cieszynie

·      Spółdzielnia Mieszkaniowa osiedle Piastowskie w Cieszynie

·      Spółdzielnia Mieszkaniowa „Zacisze” w Ustroniu

·      Spółdzielnia Mieszkaniowa w Strumieniu

·      Spółdzielnia Mieszkaniowa „Wspólnota” w Skoczowie

 

 

 

 

 

 

2.1.          Spółdzielnie Mieszkaniowe w Cieszynie.

 

Cieszyn jest miastem położonym na granicy Polski i Czech, które powstało w 810 roku nad Olzą. Obecnie posiada około 40 000 mieszkańców i obejmuje obszar 28,69 km² .

 

 

Źródło: maps.google.pl

Ryc. 2. Układ komunikacyjny okolic Cieszyna.

 

 

Na terenie miasta funkcjonują cztery Spółdzielnie Mieszkaniowe: „Cieszynianka”, „Liburnia”, „Piastowska” i Górnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa.

...

     Spółdzielnia Mieszkaniowa „Liburnia”.[10]

 

 

Przełom lat 70 – tych  i 80 - tych na Śląsku cieszyńskim to prężny i szybki rozwój Zakładów Elektronarzędzi CELMA, zwiększano produkcje oraz tworzono coraz więcej miejsc pracy.

Po roku 1981 kiedy to powoli zmieniała się sytuacja polityczna w Polsce Ludowej związki zawodowe coraz śmielej i głośniej domagały się uczciwych i godnych warunków mieszkaniowych dla pracowników.

 

W roku 1983 dokładnie 10 czerwca Dyrekcja Zakładu wraz ze związkami zawodowymi podjęła decyzję o zorganizowaniu zebrania informacyjnego z pracownikami, na którym podjęta została decyzja o założeniu Spółdzielni Mieszkaniowej.

Dnia 17 sierpnia 1983 roku Walne Zgromadzenie przyjęło statut nowej Spółdzielni Mieszkaniowej, która otrzymała pierwotną a zarazem już historyczną nazwę: Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa i Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym.

 

Początkiem 1984 roku Zarząd Spółdzielni przystąpił do realizacji założeń, które obejmowały budowę 16 budynków  wielorodzinnych w tak popularnej technologii wielkiej płyty. Architektura jak i rozwiązania architektoniczne obiektów powstających pod nadzorem Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej i Pomocy w Budownictwie „LIBURNIA” zdecydowanie  odchodziły od dotychczas stosowanych rozwiązań.

Istotne zmiany zaszły również w elewacjach zewnętrznych, których tynki otrzymały nowoczesne i pastelowe kolory.

W trakcie  budowy 16 nowoczesnych budynków występowały liczne i długoterminowe opóźnienia związane przede wszystkim z trudno dostępnymi w  latach 80 – tych materiałami budowlanymi i instalacyjnymi.

Budowę po ciężkiej i wyczerpującej walce z przeciwnościami losu i zarządzeniami Komitetu Centralnego udało się jednak zakończyć w 1993 roku natomiast pozwolenie na użytkowanie otrzymano rok później.

 

W roku 1993 niestabilna sytuacja gospodarcza w Polsce wymusiła na władzach „CELMY” szukanie oszczędności w związku z tym Zarząd Spółdzielni podjął decyzję o rezygnacji         z mieszkań zakładowych, co oznaczało dla członków oczekujących wpłatę wkładu mieszkaniowego aby otrzymać spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu lub wkładu budowlanego aby uzyskać własnościowe prawo do lokalu.

Powyższa sytuacja zmusiła część pracowników zakładu do rezygnacji z wykupu mieszkania. Pomimo wcześniejszych obaw Zarządu Spółdzielni nie było większych problemów                z zasiedleniem wybudowanych lokali mieszkalnych ponieważ wśród członków i kandydatów oczekujących znaleźli się również ludzie, którzy zawodowo nie byli związani z Zakładami Elektronarzędzi „CELMA”.

 

W roku 1995 Zarząd podjął decyzje o budowie kolejnego budynku mieszkalnego -   wielorodzinnego, z powodu na długą listę członków oczekujących. Budynek został oddany do użytku w 1997 roku.

Jak się później okazało to nie było ostanie słowo władz Spółdzielni w temacie budowy nowych budynków mieszkalnych.

 

W związku z przeprowadzonym w 1998 roku  nowym podziałem administracyjnym Polski,   miasto Cieszyn stało się miastem Powiatowym. Przyczyniło się to do rozwoju szkolnictwa oraz powstania nowych miejsc pracy w działach administracji publicznej. Panująca sytuacja w mieście doprowadziła Zarząd Spółdzielni do podjęcia decyzji o budowie kolejnych dwóch a zarazem ostatnich budynków mieszkalnych, które zostały oddane do użytku w ostatnim kwartale 2000 roku.

 

Obecnie Spółdzielnia Mieszkaniowa „LIBURNIA” administruje  w sumie 19 budynków mieszkalnych znajdujących się przy ulicy Górnej, Hławiczki, Moniuszki i Gawlasa,               w których mieści się 219 lokali mieszkalnych, 10 lokali użytkowych wbudowanych i to wszystko na powierzchni 141 000 m².

Spółdzielnia Mieszkaniowa „LIBURNIA” z uwagi na swoje niewielkie rozmiary wśród wszystkich spółdzielni w powiecie cieszyńskim jest jedną z najmniejszych i  nazywana jest „Spółdzielnią kameralną”.

 

 

           Fot .3.  Budynki przy ulicy Moniuszki

Źródło: Opracowanie własne na podstawie fotografii otrzymanych ze zbioru Spółdzielni Mieszkaniowej „Liburnia”.